جوجه کشی

انكوباسيون تخم سينه پهن‌ها

عوامل اساسي در انكوباسيون مصنوعي عبارتند از: درجه حرارت، رطوبت، جريان هوا، موقعيت تخم(چرخاندن)و بهداشت. هر یک از عوامل به طور جداگانه يا همراه با عوامل ديگر ميتواند علت مشكلات فراوان در مرحله هچ باشد.

تخم سينه پهن‌ها تخم‌ها را بايد خشك و تميز نگه داشت. تخمی که به گل و خاک و فضولات آغشته شده باشد و یا ترک داشته باشد را نباید در انکوباتور قرار داد. به دلیل وجود منافذ پوسته،تخم چند گرم در روز می تواند آب از دست بدهد.

آب بايد از تخم خارج شود تا جا براي آب توليد شده از متابوليزم مواد داخل تخم باز شود. شستن تخم ممكن است در مقدار خروج آب تاثير گذارد و لازم شود كه شرايط انكوباتور متناسباً تصحيح گردد. ميتوان تخم‌ها را قبل از انكوباسيون در يك محفظه سرد كه درجه حرارت آن 60/56 درجه فارنهایت و رطوبت نسبي آن 75% باشد جهت جلوگيري از خشك شدن نگهداري نمود. سرد كردن تخم‌ها 2 هدف را دنبال ميكند:1) هماهنگ كردن تخم‌ها در گروه‌هاي جداگانه بمنظور برنامه‌ريزي متناسب با فضاي انكوباتور 2) ايجاد فرصت براي تشكيل محفظه هوا در تخم تازه كه براي موقعيت مطلوب تخم سينه پهن‌ها خيلي مهم است.

اطاق هچري

اين اطاق براي ايجاد تهويه مطبوع قبل از وارد شدن هوا به درون انكوباتور است. معمولاً درجه حرارت هچري 15-10 درجه فارنهايت سردتر از درجه حرارت تنظيم شده روي انكوباتور می باشد. اين اختلاف درجه حرارت براي سرد كردن تخم در مرحله تشكيل و رشد جنين و اطمينان از محيط مطلوب کابینت در آغاز دوره انكوباسيون مورد نياز است. بایدهواي تازه بدون تغيير دادن درجه حرارت و رطوبت در هچري جريان داشته باشد. كوران هوا ممكن است باعث ايجاد نقاط سرد در اطاق و بهم زدن جريان يكنواخت هوا گردد. لذا لازم است با نصب پنكه و فن از مخلوط شدن صحيح هوا اطمينان حاصل شود. موقعيت هچري بايد هر چه بيشتر از سالن‌هاي نگهداري پرندگان فاصله داشته باشد. فيلترهاي هوا بايد بطور مرتب كنترل و تعويض گردد. رطوبت را ميتوان تا حدي با تهويه كنترل كرد، ميزان رطوبت با افزايش جريان هوا كاهش خواهد يافت. با كاهش درجه حرارت رطوبت نسبي (%RH) افزايش خواهد يافت. جريان هوا و تردد پرسنل بايد از انكوباتور (Setter) بطرف خروجي باشد. تمام سطوح داخل هچري بايد قابل شستشو با مواد ضد عفوني کننده باشد.

درجه حرارت

درجه حرارت مهم‌ترين عامل در انكوباسيون ميباشد. درجه حرارت‌هاي خيلي بالا يا خيلي پايين ميتواند باعث مشكلات در رشد جنين و در اغلب مواردموجب مرگ آن گردد.

انكوباتور را براي تخم با اندازه ميانگين تنظيم می نمایند. درجه حرارت تنظيم بين 5/97 تا 0/99 درجه فارنهايت ميباشد. براي هر درجه حرارت خاص توجيه ويژه اي وجود دارد. مهم تطبيق درجه حرارت با كارآيي انكوباتور و تخم‌ها ميباشد. درجه حرارت انكوباتور سرعت رشد جنين را كنترل ميكند. تخم‌هاي انبار شده بايد قبل از انتقال به انكوباتور، به درجه حرارت محيط برگردند. اين كار از نوسانات درجه حرارت، ايجاد نقاط سرد در انكوباتور (كابينت) يا ترك خوردن پوسته در اثر استرس حرارتي جلوگیری میکند.درجه حرارت در هچر به طور معمول 5/0تا 1 درجه فارنهایت کمتراز درجه حرارت انكوباتور (ستر) ميباشد. جوجه‌هایي كه زود هچ ميشوند يا چثه آنها كوچكتر از معمول است نشاندهنده درجه حرارت بالا در انكوباتور مي‌باشند. جوجه هایي كه 2 روز يا بيشتر در هچ تاخیردارند نشانگر درجه حرارت پايين در انكوباتور مي‌باشند. اولين تخم‌هاي بارور ميتوانند ما را كمك كنند كه درجه حرارت انكوباتور را بميزان صحيح تنظيم نمائيم.

در روز 14 انكوباسيون تخم‌ها را كندلينگ می کنند تا ازرشد مطلوب آنها اطمینان حاصل شود.تخم هایی که شفاف هستندرا جدا می کنندوملاحظه می کنند که آيا واقعا نابارروند يا در اثر حرارت بالا جنين بسيار كوچك مرده‌اي دارند. در يك انكورباتور که هچ آن دیر انجام شده است، افزايش درجه حرارت بميزان 5/0 درجه ميتواند نتايج خوبي در بر داشته باشد. بايد دقت كرد كه در صورت تغيير دادن درجه حرارت، تهويه و رطوبت نيز متناسبا تنظيم گردند. درجه حرارت اطاق انكوباتور بايد ثابت باشد.نوسانات شديد درجه حرارت در اطاق ميتواند باعث گرم شدن زياد از حد تخم‌ها گردد.

هرگز انكوباتور را در يك زمان پر از تخم نكنيد مگر اينكه انكوباتور بصورت يك مرحله‌اي طرح شده باشد. در طرح انكوباتور يك مرحله‌اي بايد افزايش درجه حرارت دراواخر دو انكوباسيون منظور گردد. تخم‌ها را د رسرتاسر انكوباتور بچينيد تا از ايجاد نقاط سرد يا گرم جلوگيري گردد.

رطوبت

رطوبت (%RH) بايد طوري تنظيم شود كه كاهش آب تخم بميزان مورد نياز حاصل گردد. اغلب تخم سينه پهن‌ها نياز به 16-12% كاهش وزني آب دارند. با توزين تخم در آغاز انكوباسيون و كنترل آن بطور مرتب شما مي‌توانيد ميزان رطوبت لازم را براي هچ كردن بهينه تعیین نمائيد. كاهش آب را به چند روش ميتوان محاسبه نمود. يك روش محاسبه درصد كاهش مقدار آب نسبت به وزن اوليه براي يك مدت زمان معين است.

براي مدت ده روز مقادير كاهش آب را روي چارت رسم كنيد. بعد از قرار دان تخم‌ها در انكوباتور 3 تا 4 روز صبر كنيد تا تخم‌ها با شرايط محيط تثبيت شوند و محفظه هوا در تخم‌ تشكيل شود. اگر تخم‌هاي بيش از حد آب از دست مي‌دهند متيوانيد رطوبت را در انكوباتور با اضافه كردن سيني‌هاي آب يا افزون تعداد دفعات پوش دادن آب بالا ببريد.

اگر يكي يا دو عدد از تخم‌ها اين كاهش آب اضافي را نشان مي‌دهند ميتوانيد آنهارا در انكوباتور ديگري كه رطوبت بالاتري دارد و يا با چسباندن نوار روي خط استوایي تخم (درست زير محفظه هوا) با نوار چسب برقي (PVC)، قرار دهيد. چسباندن نوار روي 10% از سطح تخم تعداد منافذ كه آبرا به بيرون منتقل مي‌كنند كم مي‌كند.

كاستن از آب تخم ، بويژه در مناطق مرطوب، ميتواند كار سختي باشد. وسائل خشك كننده و تهويه همراه با رطوبت گير براي كاهش رطوبت در اطاق انكوباتور بكار مي‌روند. افزايش سرعت جريان هوا و تعويض هوا در داخل كابينت ( انكورباتور) نيز به كم كردن رطوبت داخل انكوباتور كمك مي‌كند.رطوبت داخل هچر بايد كافي باشد تا از چسبيدن غشاء‌هاي پوسته به جوجه جلوگيري گردد.

عملكرد هچر با رطوبت انكوباتور تا زمان نوك زني بيروني(Exerinal pipping)و بعد از آن تنظيم رطوبت در 75-70% RH موفقيت آميز بوده و مشكل چسبندگي جوجه مشاهده نشده است.

قرار دادن و چرخاندن تخم‌ها

طرز قرار دادن تخم در انكورباتور و چرخاندن آن موجب رشد كامل جنين و قرار گرفتن آن در موقعيت مناسب برای هچ خواهد شد. روش معمول قرار دادن تخم هابه طور قائم می باشد بطوريكه محفظه هوا در بالاي تخم قرار گيرد. مطالعات نشان داده است که قرار دادن تخم ها به طور قائم 2-1% قابليت هچ را در مقايسه با قرار دادن تخم‌ها به پهلو افزايش داده است. اگر محفظه هوا در پهلوي تخم باشد، تخم را طوري قرار دهيد كه محفظه هوا در راستاي محور چرخش باشد. اين كار باعث راندن محفظه هوا به بالاي تخم ميشود. تخم‌ها بايد حداقل بچرخند .تخم‌هایي كه به پهلو قرار مي‌گيرند بايد حول محور طولي چرخانده شوند.

هرگز نيابد تخم‌ها را در يك جهت چرخاند.زيرا اين كار تشكيل غشاء و «كوريوالانتووئيس» را مختل خواهد كردو به ساير ساختارهاي تخم صدمه خواهد زد. تعداد دفعات چرخش در انكوباتورهاي اتوماتيك 12 تا 24 مرتبه در 24 ساعت است. در صورت چرخاندن تخم بادست ، تعداد دفعات بايد فرد باشد(حداقل 5) و در طول روز بعد يكسان توزيع گردد. اين كار از قرار گرفتن تخم در يك موقعيت در طول شب جلوگيري ميكند.

هچ كردن با كمك

در برخي موارد توليد كنندگان لازم ميدانند در هچ كردن به جوجه كمك نمایند. معمولا از زمان پاره كردن غشاء پوسته و راه يافتن به محفظه هوا تا نوك زنی بيروني و ايجاد سوراخ در پوسته بايد 18-12 ساعت به جوجه فرصت داد. اگر جوجه موفق به شكستن پوسته نشد، بايد سوراخهاي 8/3 اينچ در لبه بالا و پايين محفظه هوا ايجاد نمود تا اكسيژن كافي به جوجه برسد. ميزان رطوبت را بالا ببريد. چند ساعت صبر كنيد و شرايط غشاءهاي داخل تخم را ملاحظه كنيد. به آهستگي سوراخهاي بزرگتري روي تخم ايجاد نمائيد. و از دو سوراخ در لبه‌هاي محفظه هوا شروع كنيد. هميشه شرايط جوجه و موقعيت كيسه زرده را (در صورت امكان) كنترل كنيد. اگر قسمت كوچكي از كيسه زرده پيدا شد، ميتوانيد جوجه را براي مدتي در تخم رها كنيد تا ناف آن كاملا بسته شود. زمان بندي در اين مورد مهم است و مدت زمان كمك كردن برای هچ نبايد بيش از36 ساعت طول بكشد . اگر اين مدت طولاني شود باعث ضعيف شدن جوجه و عدم توانايي آن براي ايستادن و خوردن غذا يا باعث مرگ جوجه خواهد شد. ضمانتي براي ماندگاري اين جوجه‌ها وجود ندارد.

آيا شما واقعا مشكلي داريد؟

در بهترين شرايط، بهترين هچري‌ها فقط تا ميزان 85 تا 95% تخم‌هاي بارور را هچ خواهند كرد. دو عامل در اينجا موثر خواهد بود. یا تمام تخم ها بارور نيستندو یا اينكه تمام تخم‌هاي بارور تشكيل جنين نخواهند داد. با توجه به اين دو واقعيت يك توليد كننده بايد دو كار انجام دهد تا ببيند عملكرد او چگونه است.

تشخيص باروري

اولين كار تشخيص باروري است كه با بيرون آوردن تخم بي‌جنين از انكوباتور بعد از مدت معمول ارزيابي مي‌شود. باروري براي تخم‌هايي گفته ميشود كه علائم باروري را نشان مي‌دهند حتي اگر تشكيل جنين نداده باشند.

ارزيابي هچ كردن تخم‌هاي بارور

يك ارزيابي ديگر محاسبه تعداد تخم‌هاي هچ كرده نسبت به كل تخم‌هاي بارور است. اين نشانگر واقعي موفقيت انكوباسيون ميباشد.

توصيه‌هاي نهايي

مستند سازي كليد موفقيت درمديريت انكوباسيون است. حتماً كليه مراحل گردش تخم در هچري را يادداشت كنيد و مشخصات والدين را براي استفاده در آينده ثبت نمائيد. مقدار كاهش آب درمراحل مخلتف و وزن جوجه در زمان هچ را ثبت كنيد. هر موضوع غير عادي در هچري را كنترل نمائيد.